اقلیم شناسی اردبیل
•اردبیل یا «ارده بئل» شهری است که در مورد قدمت و
معنی لغوی آن سخنان زیادی گفته شده است. در مورد معنی لغوی اردبیل و تاریخ ساخته
شدن این شهر میتوان به قدیمیترین سنگ نوشتهها و متون قدیمی به زبان ترکی سومری
مراجعه کرد که در آنها به شهر «آرآتا» اشاره شده است که بزرگترین ایالت آن دوران
بوده است که در زبان ترکی به معنی «پدر قهرمان» میباشد.
•کلمه اردبیل یا ارده بئل از سه واژه "ار" که در
زبان ترکی به معنای مرد قهرمان و جنگجو و "ده" در اصل به صورت "دا" و "آدا" بوده
است که در اثر قانون هماهنگی اصوات در زبان ترکی، صوت کوتاه و ظریف فتحه را به خود
گرفته و به شکل کنونی درآمده و در زبان ترکی سومری به معنی پدر میباشد که در ترکی
امروزی نیز به صورت آتا، تاتا و دهده درآمده است. کلمه "بئل" در سرزمینهای
ترکنشین بسیار به کار رفته است:
•شوربیل (یا شورقان بئل به معنی کمره شوره زار)،
بئلاساغون (پناهگاهی در کمره کوه)، اربیل (اربئل به معنی دامنه کوه مرد قهرمان)،
بئلداشی (سنگ دامنه کوه)، بیله دره (بیله درق به معنی دماغه کوه و گندمی که در
دامنه کوه سالها بماند و مزهاش از بین برود) و بئلو (نام شهرکی است در سرزمین
آرغوی ترکستان که بر دامنه کوه آمده است. در نتیجه معنی کلی ارده بئل در زبان ترکی
یعنی "دامنه کوه پدر قهرمان" یا "سرزمین پدر قهرمان" میباشد.